Cenaze Yıkanırken Okunacak Dua: Arapça Metni, Anlamı ve Dikkat Edilecekler
İçindekiler
Cenaze yıkanırken okunması şart olan belirli bir dua yoktur. Yıkama sırasında merhum için Allah'tan bağışlanma ve rahmet dilemek güzeldir; bunun için en uygun metin, Hz. Peygamber'in cenaze için yaptığı ve Müslim'de geçen "Allâhümmağfir lehû verhamhû ve âfihî va'fu anh" duasıdır. Yıkamanın usulüyle ilgili ayrıntılar için müftülüklere ve Diyanet'in resmî kaynaklarına başvurmak gerekir.
- Yıkama sırasında okunması zorunlu bir dua veya sure yoktur.
- Merhum için "Allâhümmağfir lehû verhamhû…" duası okunabilir (Müslim, Cenâiz 85).
- Cenazeyi yıkamak farz-ı kifâyedir; bir kısım Müslüman yerine getirince diğerlerinden sorumluluk düşer.
- Esas olan, mahremiyeti korumak, cenazeye saygı göstermek ve görülen kusurları gizlemektir.
- Usul ve özel durumlar (eşlerin birbirini yıkaması vb.) için Diyanet'e başvurulmalıdır.
Cenaze Yıkanırken Okunabilecek Dua
Avf b. Mâlik'in aktardığına göre Hz. Peygamber bir cenaze namazında şöyle dua etmiştir (Müslim, Cenâiz 85). Duanın baş kısmı, yıkama sırasında da merhum için okunabilir:
| Erkek için (Arapça) | اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ |
|---|---|
| Okunuşu | Allâhümmağfir lehû verhamhû ve âfihî va'fu anh. |
| Kadın için (Arapça) | اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهَا وَارْحَمْهَا وَعَافِهَا وَاعْفُ عَنْهَا |
| Okunuşu | Allâhümmağfir lehâ verhamhâ ve âfihâ va'fu anhâ. |
| Anlamı | Allah'ım! Onu bağışla, ona merhamet et, ona esenlik ver ve onu affet. |
Hadisin devamında Hz. Peygamber'in merhumun ağırlanmasını güzel kılması, kabrini genişletmesi ve onu günahlardan beyaz elbisenin kirden temizlendiği gibi temizlemesi için dua ettiği aktarılır. Bu bölümün tam Arapça metni ve okunuşu için güvenilir bir dua kitabına ya da Diyanet yayınlarına bakılabilir.
Kur'an'dan bir dua
Haşr suresinde müminlerin kendilerinden önce iman etmiş olanlar için yaptığı dua yer alır (Haşr 59/10):
| Okunuşu | Rabbenağfir lenâ ve li-ihvâninellezîne sebekûnâ bi'l-îmân, ve lâ tec'al fî kulûbinâ ğıllen lillezîne âmenû, rabbenâ inneke raûfun rahîm. |
|---|---|
| Anlamı | Rabbimiz! Bizi ve bizden önce iman etmiş kardeşlerimizi bağışla. Kalplerimizde iman edenlere karşı hiçbir kin bırakma. Rabbimiz! Sen çok şefkatli, çok merhametlisin. |
Türkçe dua
Arapça bilmeyen kişi Türkçe dua edebilir: "Allah'ım! Bu kulunu bağışla, ona rahmet et, kusurlarını affet. Kabrini genişlet ve nurla doldur. Geride kalanlara sabır ver." Bu metin hadislerde geçen bir dua değil, örnek bir niyazdır.
Cenaze Yıkamanın Dinî Yeri
Ölen Müslümanın yıkanması, kefenlenmesi, namazının kılınması ve defnedilmesi farz-ı kifâyedir. Hz. Peygamber'in kızı Zeyneb vefat ettiğinde, yıkamayı yapan kadınlara cenazeyi tek sayıda (üç, beş veya gerekirse daha fazla) su ve sidr (bir tür ağaç yaprağı) ile yıkamalarını, sonuncusunda kâfur katmalarını ve sağ taraflarından ve abdest organlarından başlamalarını söylediği rivayet edilir (Buhârî, Cenâiz 8–10; Müslim, Cenâiz 36–42).
Günümüzde cenaze yıkama çoğunlukla belediyelerin veya müftülüklerin görevli gassalları tarafından yapılır. Yakınların bu sürece katılmak istemesi hâlinde görevlilerin yönlendirmesine uyması en doğrusudur.
Yıkama Sırasında Dikkat Edilecekler
- Mahremiyet: Cenazenin avret yeri örtülü tutulur. Yıkama alanında yalnızca gerekli kişiler bulunur.
- Saygı: Cenazeye nazik davranılır; bedeni incitecek hareketlerden kaçınılır.
- Kusurları gizlemek: Yıkama sırasında görülen hoş olmayan durumlar başkalarına anlatılmaz. Âlimler, ölünün kusurlarını gizlemenin önemine dikkat çeker.
- Sessizlik: Gerektiği kadar konuşulur; yüksek sesli sohbetten ve gereksiz sözlerden kaçınılır.
- Zikir ve dua: İçinden veya alçak sesle istiğfar, tevhid ve dua ile meşgul olmak güzeldir.
Yıkama Sonrasında Yapılabilecekler
Yıkama ve kefenleme tamamlandıktan sonra cenaze namazı kılınır. Cenaze namazında okunan dualar ve tekbirlerle ilgili bilgiyi müftülüklerden veya Diyanet yayınlarından edinebilirsiniz. Namazın ardından cenazeye eşlik etmek, defne katılmak ve defin sonrasında merhum için dua etmek sünnete uygun davranışlardır.
Merhumun yakınlarına düşen başka görevler de vardır: Varsa borçlarını ödemek, vasiyetini yerine getirmek, kul haklarını helalleştirmeye çalışmak ve onun adına hayır yapmak. Merhum için Kur'an okumak, sadaka vermek ve dua etmek, geride kalanların yapabileceği güzel amellerdendir. Bu amellerin belirli günlere (üçüncü, yedinci, kırkıncı gün gibi) bağlanması ise dinin emri değil, örfî bir uygulamadır.
Yıkama Sırasında Sure Okunur mu?
Yıkama esnasında Fâtiha, Yâsîn, İhlâs veya başka bir surenin okunmasına dair özel bir rivayet yoktur. Yıkayan kişinin işine odaklanması önemlidir. Kur'an okumak isteyen kişi, yıkama alanının dışında veya yıkama bittikten sonra merhum için Kur'an okuyabilir ve dua edebilir.
Kelime-i şehadet ve tevhid getirmek de bir sakınca taşımaz; ancak bunlar yıkamanın şartı değildir. Yıkamanın geçerliliği, dinî usule uygun yapılmasına bağlıdır, okunan dualara değil.
Ağlamak ve Yas
Ölünün ardından ağlamak günah değildir. Hz. Peygamber oğlu İbrâhim vefat ettiğinde gözyaşı dökmüş ve mealen "Göz yaşarır, kalp hüzünlenir; fakat Rabbimizin razı olacağından başka bir şey söylemeyiz" buyurmuştur (Buhârî, Cenâiz 43; Müslim, Fezâil 62). Ancak yüksek sesle feryat etmek, üstü başı yırtmak ve isyan ifade eden sözler söylemek İslam'ın yas anlayışıyla bağdaşmaz.
Yıkamadan sonra cenaze namazı kılınır ve defin yapılır. Ardından ailesine taziyede bulunmak sünnettir. Bu konuda taziyede okunan dualar ve kabir ziyareti duası yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cenaze yıkanırken hangi dua okunur?
Zorunlu bir dua yoktur. Hz. Peygamber'in cenaze için yaptığı "Allâhümmağfir lehû verhamhû ve âfihî va'fu anh" duası okunabilir. Kadın cenaze için "lehâ, verhamhâ, ve âfihâ, va'fu anhâ" şeklinde söylenir.
Adetli kadın cenaze yıkayabilir mi?
Bu konuda mezheplerde farklı değerlendirmeler bulunur; Hanefî âlimlerin bir kısmı, imkân varsa temiz olan birinin yıkamasını daha uygun görmüştür. Kesin hüküm için müftülüğe veya Din İşleri Yüksek Kurulu'na danışılmalıdır.
Cenaze yıkayan kişinin abdestli olması gerekir mi?
Abdestli olmak güzel bir edeptir. Dua ve zikir için abdest şart değildir. Yıkama işinin kendisiyle ilgili ayrıntılar için görevli gassallara ve müftülüğe danışılabilir.
Cenaze yıkanırken Yâsîn okunur mu?
Yıkama sırasında Yâsîn okumaya dair özel bir rivayet yoktur. Yâsîn ve diğer sureler yıkama dışında, merhum için okunabilir.
Yıkama sırasında konuşmak günah mı?
Gerektiği kadar konuşmak günah değildir. Ancak gereksiz sohbetten, şakadan ve merhumun mahremiyetini zedeleyecek sözlerden kaçınılmalıdır.
Kaynaklar
- Müslim, Sahîh, Cenâiz 36–42, 85; Fezâil 62
- Buhârî, Sahîh, Cenâiz 8–10, 43
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: Haşr 59/10
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Cenaze" ve "Gasil" maddeleri
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Okuyucu yorumları
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
