Musibete Uğramış Birini Görünce Okunacak Dua: Metni, Kaynağı ve Sıhhati
İçindekiler
Musibete uğramış birini görünce okunacak dua, Tirmizî'de geçen "Elhamdülillâhillezî âfânî mimmebtelâke bihî…" duasıdır. Kişi bu duayla kendisine verilen afiyet için Allah'a hamd eder ve benzer bir sıkıntıdan korunmayı diler. Âlimler, duanın sıkıntı yaşayan kişiye duyurulmadan, içten okunmasını tavsiye etmiştir.
- Dua Tirmizî ve İbn Mâce'de, Hz. Ömer ve Ebû Hüreyre'den rivayet edilir.
- Tirmizî, Ebû Hüreyre rivayetini "hasen garîb" olarak değerlendirmiştir. Diğer rivayetin senedinde zayıf bir ravi vardır.
- Dua, musibete uğrayan kişiyi küçümsemek için değil, şükür ve sığınma için okunur. Bu yüzden ona duyurulmaz.
- Sıkıntı yaşayan kişi için ayrıca sabır ve şifa duası edilir. Belirli bir okuma sayısı yoktur.
Musibete Uğramış Birini Görünce Okunacak Dua
| Bölüm | Metin |
|---|---|
| Arapça | الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ، وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا |
| Okunuşu | Elhamdülillâhillezî âfânî mimmebtelâke bihî ve faddalenî alâ kesîrin mimmen halaka tafdîlâ. |
| Anlamı | Seni müptela kıldığı şeyden bana afiyet veren ve beni yarattıklarının birçoğundan üstün kılan Allah'a hamdolsun. |
| Kaynak | Tirmizî, De'avât 38; İbn Mâce, Dua 22 |
Hadiste, bir belaya uğramış kimseyi görüp bu duayı okuyan kişiye o belanın isabet etmeyeceği bildirilir. Bu ifade bir müjde ve teşviktir. Ancak duayı, her türlü sıkıntıyı kesin olarak önleyen bir formül gibi anlamak doğru olmaz. Dua kulun Allah'a yönelişidir. Sonucu takdir eden Allah'tır.
Hadisin Kaynağı ve Sıhhati
Bu dua iki ayrı sahabiden nakledilir:
- Hz. Ömer rivayeti: Tirmizî ve İbn Mâce'de yer alır. Tirmizî bu rivayeti "garîb" saymış ve senedindeki bir raviyi hadis âlimlerinin kuvvetli bulmadığını belirtmiştir.
- Ebû Hüreyre rivayeti: Tirmizî'de yer alır. Tirmizî bu rivayet için "hasen garîb" değerlendirmesini yapmıştır.
Sonraki dönem hadis âlimlerinin bir kısmı, iki rivayetin birbirini desteklemesi sebebiyle hadisi "hasen" derecesinde kabul etmiştir. Bu nedenle duanın okunması, hadis ilmindeki ölçülere göre dayanağı olan bir sünnet olarak değerlendirilir.
Dua Neden Sessizce Okunur?
Tirmizî, hadisi naklettikten sonra tâbiûndan Ebû Ca'fer Muhammed b. Ali'nin şu açıklamasını aktarır: Kişi bu duayı kendi içinde söyler, sıkıntıya uğrayan kimseye işittirmez. Âlimler bu yorumu benimsemiştir.
Bunun hikmeti açıktır. Hastalık, sakatlık ya da kayıp yaşayan biri, "beni bundan koruyan Allah'a hamdolsun" sözünü duyarsa incinebilir, kendini küçümsenmiş hissedebilir. Oysa İslam, sıkıntıdaki insana merhamet göstermeyi emreder. Duanın amacı karşıdakini değil, kendi nefsini düşünüp şükretmektir.
Bazı âlimler, duadaki "üstün kılma" ifadesinin dünya nimetleriyle sınırlı olmadığını, kişinin dinî bir zaaf içinde gördüğü biri için de bu duayı okuyup kendisinin hidayette tutulmasına şükredebileceğini söylemiştir. Her durumda kibirden ve kendini beğenmekten sakınmak gerekir.
Musibete Uğrayan Kişi İçin Ne Söylenir?
Hadisteki dua kişinin kendisi içindir. Sıkıntıdaki kişiye ise teselli edici sözler söylenir ve onun için dua edilir:
- "Geçmiş olsun, Allah şifa versin."
- "Allah sabır ve kolaylık versin."
- Hasta ziyaretinde Hz. Peygamber'in söylediği "Lâ be'se, tahûrun inşâallah" (Zararı yok, inşallah günahlara kefaret olur) sözü (Buhârî, Merdâ 10).
Hastalar için okunan şifa duası
Hz. Âişe, Hz. Peygamber'in hasta ziyaretlerinde şöyle dua ettiğini anlatır (Buhârî, Merdâ 20; Müslim, Selâm 46):
Okunuşu: Allâhümme rabbe'n-nâs, ezhibi'l-be's, işfi ente'ş-şâfî, lâ şifâe illâ şifâük, şifâen lâ yuğâdiru sekamâ.
Anlamı: Ey insanların Rabbi olan Allah'ım! Sıkıntıyı gider. Şifa ver, şifa veren Sensin. Senin şifandan başka şifa yoktur. Hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ver.
İbn Abbâs'ın naklettiği bir başka rivayette ise hastanın yanında yedi kez "Es'elullâhe'l-azîm, rabbe'l-arşi'l-azîm, en yeşfiyek" (Büyük Arş'ın Rabbi olan yüce Allah'tan sana şifa vermesini dilerim) denmesi tavsiye edilir (Ebû Dâvûd, Cenâiz 12; Tirmizî, Tıb 32). Bu duada yedi sayısı hadiste geçer. Diğer şifa duaları için hasta için şifa duası yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkıntı anında Kur'an'dan bir dua
Hz. Eyyûb'un ağır hastalığı sırasında yaptığı dua Enbiyâ suresinin 83. ayetinde geçer: "Rabbî ennî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn." (Rabbim! Gerçekten ben bir derde uğradım. Sen merhametlilerin en merhametlisisin.) Bu dua, musibete uğrayan kişinin kendisinin okuyabileceği güzel bir yakarıştır.
Kişi Kendi Musibeti Karşısında Ne Der?
Başına bir musibet gelen mümine Kur'an'da "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn" (Biz Allah'a aidiz ve O'na döneceğiz) demesi öğretilir (Bakara 156). Ümmü Seleme'nin rivayetinde buna "Allâhümme'cürnî fî musîbetî ve ahlif lî hayran minhâ" (Allah'ım, musibetimde bana ecir ver ve bana ondan daha hayırlısını nasip et) duası eklenir (Müslim, Cenâiz 3-4). Vefat gibi ağır kayıplarda okunan dualar için taziyede okunan dualar yazımız da yol gösterici olabilir.
Dikkat Edilecekler
- Duayı sıkıntıdaki kişinin yanında yüksek sesle okumayın.
- Kişinin yaşadığı durumu merakla sorgulamayın, mahremiyetine saygı gösterin.
- Musibeti kişinin günahlarına bağlayan yargılayıcı sözlerden kaçının.
- Dua ile yetinmeyip imkânınız ölçüsünde somut yardım sunun.
- Kendi afiyetinizi bir hak değil, emanet olarak görün. Şükrün en güzel biçimi, sağlık ve imkânı başkalarının yükünü hafifletmek için kullanmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu dua kaç kere okunur?
Hadiste bir sayı bildirilmez. Bir kez içten söylemek yeterlidir.
Televizyonda veya haberlerde musibet görünce okunur mu?
Hadis, belaya uğramış birini görmekten söz eder. Aynı şükür ve sığınma duygusuyla, haberlerde gördüğünüz bir musibet karşısında da bu duayı okumakta sakınca görülmez. Bunun yanında mağdurlar için dua edebilir, yardım kampanyalarına destek olabilirsiniz.
Adetli kadın bu duayı okuyabilir mi?
Evet. Bu dua Kur'an ayeti değil, hadiste geçen bir duadır. Hanefî mezhebine göre adet hâlindeki kadın dua ve zikirleri okuyabilir.
Abdestsiz okunur mu?
Evet. Dua ve zikirler için abdest şart değildir. Abdestli olmak ise güzel bir edeptir.
Türkçe okusam olur mu?
Arapça lafzını bilmeyen kişi duanın anlamını Türkçe olarak içinden söyleyebilir. Dua niyet ve samimiyetle yapılır. Arapçasını zamanla öğrenmek de güzeldir.
Kaynaklar
- Tirmizî, es-Sünen, De'avât 38; Tıb 32
- İbn Mâce, es-Sünen, Dua 22
- Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, Merdâ 10, 20
- Müslim, el-Câmiu's-sahîh, Selâm 46; Cenâiz 3-4
- Ebû Dâvûd, es-Sünen, Cenâiz 12
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: Bakara 156, Enbiyâ 83
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Musibet" maddesi
Okuyucu yorumları
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
